Hỗ trợ học thuật và làm bài thay khác nhau ở đâu?
Khi học một chương trình quốc tế, đặc biệt theo hình thức trực tuyến, việc cần hỗ trợ là hoàn toàn bình thường. Học viên có thể chưa hiểu yêu cầu bài tập, gặp khó khăn với tiếng Anh học thuật, chưa quen với trích dẫn hoặc cần góp ý về cách trình bày.
Vấn đề không nằm ở việc có nhận hỗ trợ hay không, mà nằm ở phạm vi của sự hỗ trợ đó.
Một bên giúp người học hiểu cách làm và tự hoàn thiện công việc của mình. Bên kia tạo ra nội dung để người học nộp như sản phẩm cá nhân. Khoảng cách giữa hai hình thức đôi khi không lớn về cách gọi, nhưng lại rất khác về Academic integrity (liêm chính học thuật).
1. Hỗ trợ học thuật phải giữ người học ở vị trí trung tâm
Hỗ trợ học thuật có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức.
Một học viên chưa hiểu Assignment (bài tập dùng để đánh giá) có thể được hướng dẫn cách đọc yêu cầu. Người viết chưa quen cấu trúc học thuật có thể được giải thích cách tổ chức lập luận. Một bài có vấn đề về citation (trích dẫn nguồn) có thể được chỉ ra lỗi và hướng dẫn cách sửa.
Điểm chung là công việc trí tuệ cốt lõi vẫn thuộc về người học.
Ý tưởng, lập luận, phân tích, lựa chọn bằng chứng và sản phẩm cuối cùng phải phản ánh năng lực của chính người được đánh giá.
Quality Assurance Agency for Higher Education – QAA (Cơ quan Đảm bảo Chất lượng Giáo dục Đại học của Vương quốc Anh) khuyến nghị các cơ sở giáo dục cung cấp cho người học hỗ trợ về kỹ năng học tập, viết học thuật, sử dụng nguồn, diễn đạt lại nội dung và nghiên cứu như một phần của cách tiếp cận tích cực đối với liêm chính học thuật.
Như vậy, hỗ trợ và liêm chính học thuật không đối lập với nhau. Hỗ trợ phù hợp còn có thể giúp người học tránh vi phạm.
2. Ranh giới thay đổi khi bên hỗ trợ bắt đầu tạo ra sản phẩm được đánh giá
Một ví dụ khá rõ là việc giải thích cho học viên sự khác biệt giữa “phân tích” và “mô tả”. Đây là hỗ trợ kỹ năng.
Nhưng nếu người hỗ trợ tự xây dựng luận điểm, viết phần phân tích và gửi lại để học viên nộp, bản chất của hoạt động đã thay đổi.
Contract cheating (gian lận bằng cách thuê hoặc nhờ bên thứ ba thực hiện bài đánh giá) thường được hiểu là trường hợp một người khác thực hiện một phần hoặc toàn bộ công việc mà đáng lẽ sinh viên phải tự hoàn thành. Newton (2018) xem đây là một rủi ro đáng kể đối với chất lượng đánh giá bởi nhà trường không còn chắc chắn sản phẩm được nộp phản ánh năng lực của ai.
Trong thực tế, ranh giới có thể xuất hiện ở nhiều mức độ:
- Giải thích yêu cầu bài → có thể là hỗ trợ.
- Hướng dẫn cách xây dựng dàn ý → có thể là hỗ trợ.
- Chỉ ra đoạn chưa có bằng chứng → có thể là hỗ trợ.
- Viết lại toàn bộ đoạn phân tích → có thể vượt quá phạm vi cho phép.
- Tự tìm nguồn, xây dựng lập luận và viết bài → không còn là hỗ trợ.
- Thực hiện toàn bộ bài để học viên nộp → làm bài thay.
Quy định cụ thể vẫn phụ thuộc vào chính sách của từng cơ sở giáo dục và từng hình thức đánh giá. Khi không chắc chắn, nguyên tắc an toàn nhất là ưu tiên phạm vi hỗ trợ giúp người học tự sửa, thay vì sửa hoặc thực hiện thay người học.
3. Làm bài thay không chỉ tạo ra rủi ro đạo văn
Một bài được thuê viết mới hoàn toàn có thể không chứa bất kỳ đoạn văn nào sao chép từ internet.
Điều đó không làm bài trở nên hợp lệ.
Vấn đề cốt lõi là authorship (quyền tác giả đối với bài làm): người nộp bài có thực sự là người tạo ra sản phẩm đang được đánh giá hay không.
Nghiên cứu tổng quan của Newton (2018) cho thấy việc thuê bên thứ ba thực hiện bài đã tồn tại trong giáo dục đại học trong thời gian dài và gây khó khăn cho các biện pháp phát hiện truyền thống bởi sản phẩm có thể được viết mới hoàn toàn.
Một khảo sát trên hơn 14.000 sinh viên đại học Australia của Bretag và cộng sự (2019) cũng cho thấy hành vi thuê hoặc nhờ bên ngoài thực hiện công việc học thuật có liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có môi trường học tập, cơ hội gian lận và nhu cầu hỗ trợ về ngôn ngữ hoặc học tập. Các tác giả cho rằng giải pháp không chỉ nằm ở phát hiện vi phạm mà còn cần môi trường giảng dạy và hỗ trợ tốt hơn.
Vì vậy, liêm chính học thuật rộng hơn việc kiểm tra tỷ lệ tương đồng.
Một bài có tỷ lệ tương đồng rất thấp vẫn có thể vi phạm nếu nó không phản ánh công việc thực sự của người học.
4. Nhu cầu làm bài thay thường xuất hiện khi người học đã gặp khó khăn từ trước
Việc tìm đến một bên thứ ba để thực hiện bài thường không xuất hiện hoàn toàn ngẫu nhiên.
Amigud và Lancaster (2019), khi phân tích 5.000 thông điệp của những người tìm kiếm dịch vụ thực hiện bài hộ, xác định nhiều nhóm nguyên nhân như khó khăn học thuật, thiếu thời gian, vấn đề cá nhân, các ưu tiên cạnh tranh và khả năng tự quản lý.
Điều này cho thấy một phần rủi ro có thể được giảm nếu khó khăn được nhận diện sớm.
Một học viên không hiểu đề cần được hỗ trợ làm rõ đề trước khi deadline đến gần. Người gặp khó khăn về tiếng Anh cần được hỗ trợ phát triển cách diễn đạt. Người đang mất kiểm soát tiến độ cần điều chỉnh kế hoạch trước khi nhiều bài cùng bị trễ.
Hỗ trợ đúng thời điểm không làm giảm yêu cầu học thuật. Ngược lại, nó giúp người học có khả năng đáp ứng yêu cầu bằng chính năng lực của mình.
5. Hỗ trợ tốt phải làm người học ngày càng ít phụ thuộc
Một dấu hiệu khá đơn giản để phân biệt hai cách tiếp cận là nhìn vào kết quả sau một thời gian.
Nếu học viên ngày càng biết cách đọc Assignment, tự xây dựng cấu trúc, nhận ra lỗi trích dẫn và viết tốt hơn, sự hỗ trợ đang góp phần phát triển năng lực.
Nếu người học ngày càng cần một người khác tạo nội dung, sửa toàn bộ bài hoặc quyết định thay mình phải viết gì, sự phụ thuộc đang tăng lên.
Morris (2018) cho rằng việc bảo vệ liêm chính học thuật cần được tiếp cận ở cấp độ hệ thống, bao gồm chính sách, cách thiết kế đánh giá, hiểu nhu cầu của sinh viên và phát triển môi trường hỗ trợ phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào xử lý vi phạm sau khi xảy ra.
Theo cách nhìn này, hỗ trợ học thuật tốt không phải một “lối tắt” để hoàn thành bài.
Nó là một phần của quá trình giúp người học hình thành khả năng tự hoàn thành những bài tiếp theo.
6. SAS hỗ trợ nhưng không làm thay
Swiss Academic Support (SAS) áp dụng nguyên tắc rõ ràng trong hỗ trợ học trực tuyến: hỗ trợ quá trình học nhưng không thay thế người học trong quá trình đánh giá.
Tùy nhu cầu, SAS có thể hỗ trợ làm rõ yêu cầu của bài, hướng dẫn cấu trúc, hỗ trợ tiếng Anh học thuật, format (định dạng học thuật), citation (trích dẫn), kiểm tra các rủi ro về liêm chính học thuật và hỗ trợ học viên tổ chức tiến độ thực hiện.
SAS có thể chỉ ra một đoạn chưa rõ, nhưng người học phải sửa. SAS có thể hướng dẫn cách xây dựng lập luận, nhưng lập luận phải thuộc về học viên. SAS có thể phát hiện một vấn đề về nguồn, nhưng việc lựa chọn và sử dụng nguồn phải phản ánh quá trình học tập thực tế.
SAS không viết Assignment thay học viên, không tạo sản phẩm đánh giá để học viên nộp và không can thiệp vào quyết định học thuật của cơ sở giáo dục.
Nguyên tắc này vừa bảo vệ người học, vừa bảo vệ giá trị của chương trình và văn bằng mà họ đang theo đuổi.
Kết luận
Hỗ trợ học thuật và làm bài thay có thể cùng bắt đầu từ một nhu cầu: người học đang gặp khó khăn.
Sự khác biệt nằm ở cách khó khăn đó được giải quyết.
Hỗ trợ đúng giúp người học hiểu vấn đề, phát triển kỹ năng và tự tạo ra sản phẩm tốt hơn. Làm bài thay loại bỏ chính quá trình học tập mà bài đánh giá được thiết kế để đo lường.
Vì vậy, một hệ thống hỗ trợ tốt không nên khiến bài tập trở nên “không còn là việc của học viên”. Nó phải giúp người học ngày càng có khả năng tự chịu trách nhiệm đối với công việc học thuật của mình.
Hỗ trợ học thuật giúp người học tự làm tốt hơn, không tạo sản phẩm thay họ; SAS hỗ trợ kỹ năng, ngôn ngữ và quá trình học trong ranh giới của liêm chính học thuật.
Tài liệu tham khảo
Amigud, A., & Lancaster, T. (2019). 246 reasons to cheat: An analysis of students’ reasons for seeking to outsource academic work. Computers & Education, 134, 98–107. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.01.017
Bretag, T., Harper, R., Burton, M., Ellis, C., Newton, P., Rozenberg, P., Saddiqui, S., & van Haeringen, K. (2019). Contract cheating: A survey of Australian university students. Studies in Higher Education, 44(11), 1837–1856. https://doi.org/10.1080/03075079.2018.1462788
Morris, E. J. (2018). Academic integrity matters: Five considerations for addressing contract cheating. International Journal for Educational Integrity, 14, Article 15. https://doi.org/10.1007/s40979-018-0038-5
Newton, P. M. (2018). How common is commercial contract cheating in higher education and is it increasing? A systematic review. Frontiers in Education, 3, Article 67. https://doi.org/10.3389/feduc.2018.00067
Quality Assurance Agency for Higher Education. (2022). Contracting to cheat in higher education: How to address essay mills and contract cheating (3rd ed.). QAA.




